Οπτικά εφέΤα κόλπα του φακού

Lens flare

Το lens flare εμφανίζεται όταν ένα δυνατό φως χτυπά απευθείας τον φακό και διαχέεται μέσα του, αφήνοντας γραμμές, δαχτυλίδια ή κηλίδες στην εικόνα. Το κοινό το διαβάζει ως παρουσία της κάμερας σε έναν πραγματικό τόπο, και συχνά ως ζέστη, ελευθερία ή κάτι συντριπτικό που φτάνει.

Αναμορφικό flare

Το αναμορφικό flare είναι μια λεπτή οριζόντια γραμμή, συχνά μπλε, που απλώνεται στο κάδρο όταν ένα φωτεινό σημείο χτυπά έναν αναμορφικό φακό. Το κοινό το διαβάζει ως σινεμά μεγάλης οθόνης: προσθέτει κλίμακα, ενέργεια και μια νότα επιστημονικής φαντασίας ή νυχτερινής λάμψης.

Halation

Το halation είναι η απαλή, συνήθως κοκκινοπορτοκαλί λάμψη που σχηματίζεται γύρω από τα φωτεινά σημεία στο φιλμ, όταν το φως ανακλάται πίσω μέσα από το γαλάκτωμα. Το κοινό το νιώθει ως ζεστασιά και υφή: η εικόνα μοιάζει να θυμάται, όχι να καταγράφει.

Κόκκος φιλμ

Ο κόκκος φιλμ είναι η λεπτή, κινούμενη υφή από μικροσκοπικά σωματίδια που συνθέτει μια εικόνα στο φιλμ και φαίνεται σαν τρεμόπαιγμα σε όλο το κάδρο. Το κοινό τον νιώθει πριν τον προσέξει: ο κόκκος κάνει μια εικόνα να μοιάζει υλική, ωμή ή οικεία, και του λέει πόσο κοντά στην πραγματικότητα βρίσκεται.

Bokeh

Το bokeh είναι η ποιότητα του θολώματος στα εκτός εστίασης σημεία μιας εικόνας, πιο ορατή όταν μικρά φώτα γίνονται απαλοί δίσκοι χρώματος. Το κοινό το διαβάζει ως οικειότητα και διάθεση: το φόντο σταματά να είναι πληροφορία και γίνεται ατμόσφαιρα.

Διπλή έκθεση

Η διπλή έκθεση βάζει δύο εικόνες η μία πάνω στην άλλη στο ίδιο κάδρο, έτσι η μία φαίνεται μέσα από την άλλη σαν φάντασμα. Το κοινό διαβάζει την επικάλυψη ως σύνδεση που δεν μπορεί να υπάρξει στον πραγματικό χώρο: ένα πρόσωπο γεμάτο ανάμνηση, ένας άνθρωπος που ενώνεται με έναν τόπο, δύο ταυτότητες που συγχωνεύονται.

Μεταφορά εστίασης

Η μεταφορά εστίασης μετακινεί το επίπεδο της καθαρής εστίασης από ένα θέμα σε άλλο μέσα στο ίδιο πλάνο, έτσι το ένα θολώνει καθώς το άλλο καθαρίζει. Η προσοχή του κοινού ακολουθεί την καθαρότητα, και η αλλαγή λειτουργεί σαν κόψιμο που γίνεται μέσα στο κάδρο.

Μικρό βάθος πεδίου

Το μικρό βάθος πεδίου κρατά καθαρή μόνο μια λεπτή φέτα της εικόνας, ενώ ό,τι βρίσκεται μπροστά και πίσω της θολώνει. Το μάτι του κοινού πηγαίνει κατευθείαν σε ό,τι είναι εστιασμένο και ο χαρακτήρας μοιάζει αποκομμένος από τον κόσμο γύρω του.

Βαθιά εστίαση

Η βαθιά εστίαση κρατά καθαρά ταυτόχρονα το πρώτο πλάνο, το μέσο και το βάθος, έτσι πολλές δράσεις παίζουν μέσα σε ένα μόνο πλάνο. Ο θεατής διαλέγει πού θα κοιτάξει, και η σχέση ανάμεσα στο κοντινό και στο μακρινό γίνεται το δράμα.

Εξαναγκασμένη προοπτική

Η εξαναγκασμένη προοπτική τοποθετεί ανθρώπους ή αντικείμενα σε προσεκτικά επιλεγμένες αποστάσεις από την κάμερα, ώστε να φαίνονται μεγαλύτεροι, μικρότεροι, πιο κοντά ή ενωμένοι με τρόπο αδύνατο στην πραγματικότητα. Ο θεατής πιστεύει την ψευδαίσθηση, γιατί η κάμερα βλέπει μόνο από μία γωνία.

Light leak

Το light leak είναι μια έκρηξη αδέσποτου φωτός, συνήθως ζεστή πορτοκαλί ή κόκκινη, που πλημμυρίζει ένα μέρος του κάδρου όταν το φως φτάνει στο φιλμ εκεί που δεν πρέπει. Ο θεατής το διαβάζει ως σημάδι παλιάς κάμερας, ερασιτεχνικής οικογενειακής ταινίας ή εύθραυστης ανάμνησης.

Βινιέτα

Η βινιέτα σκοτεινιάζει ή μαλακώνει τις άκρες και τις γωνίες του κάδρου, ώστε το κέντρο να μένει φωτεινό και καθαρό. Το μάτι του θεατή κάθεται φυσικά στη μέση, και η εικόνα αποκτά κάτι οικείο, παραμυθένιο ή ανακαλούμενο από τη μνήμη.

Υπέρυθρο φιλμ

Το look του υπέρυθρου φιλμ καταγράφει το φως λίγο πέρα από όσα βλέπει το μάτι, έτσι τα φύλλα και το γρασίδι λάμπουν λευκά ή ροζ, οι ουρανοί σκοτεινιάζουν και το δέρμα μοιάζει χλωμό και λείο. Ο θεατής αναγνωρίζει τον τόπο αλλά όχι τα χρώματά του, και ο κόσμος ξαφνικά μοιάζει ονειρικός, εξωγήινος ή στοιχειωμένος.

Νυχτερινή όραση

Η νυχτερινή όραση δείχνει τον κόσμο όπως φαίνεται μέσα από έναν ενισχυτή εικόνας: κοκκώδες πράσινο μονόχρωμο, μάτια που λάμπουν, φώτα που απλώνονται, ένα στρογγυλό κάδρο γύρω από τη θέαση. Ο θεατής καταλαβαίνει αμέσως ότι κάποιος βλέπει στο σκοτάδι, και συνήθως ότι κάποιος άλλος δεν βλέπει.

Θερμική όραση

Η θερμική όραση δείχνει τον κόσμο ως χάρτη θερμοκρασίας, με τα ζεστά σώματα να λάμπουν σε λευκό, κίτρινο και πορτοκαλί πάνω σε ψυχρά μπλε και μωβ. Ο θεατής καταλαβαίνει αμέσως ότι βλέπει μέσα από μια μηχανή ή ένα μη ανθρώπινο μάτι που εντοπίζει ζωή, όχι ταυτότητα.

Slit-scan

Το slit-scan χτίζει την εικόνα εκθέτοντάς τη μέσα από μια στενή σχισμή που κινείται, έτσι τα σχήματα και τα φώτα τεντώνονται σε μακριές γραμμές που ορμούν προς τον θεατή ή περνούν δίπλα του. Ο θεατής νιώθει ταχύτητα, μετάβαση και το πέρασμα μέσα από κάτι πέρα από τον συνηθισμένο χώρο ή χρόνο.

Εφέ καλειδοσκοπίου

Το εφέ καλειδοσκοπίου χωρίζει την εικόνα σε καθρεφτισμένα τμήματα που επαναλαμβάνονται γύρω από ένα κέντρο, συχνά περιστρεφόμενα, έτσι μια σκηνή γίνεται συμμετρικό μοτίβο. Ο θεατής νιώθει τον κανονικό χώρο να διαλύεται σε κάτι υπνωτικό, μυστικιστικό ή παράφρον.

Morphing

Το morphing μετατρέπει ομαλά μια εικόνα σε μια άλλη, παραμορφώνοντας σχήματα και αναμειγνύοντας επιφάνειες, έτσι ένα πρόσωπο, ένα σώμα ή ένα αντικείμενο μοιάζει να ρέει σε μια νέα μορφή χωρίς κοπή. Ο θεατής βλέπει την αλλαγή να συμβαίνει, αντί να βλέπει το πριν και το μετά.

Cinemagraph

Το cinemagraph κρατά σχεδόν όλο το κάδρο ακίνητο, σαν φωτογραφία, ενώ ένα μικρό στοιχείο συνεχίζει να κινείται σε λούπα. Ο θεατής σκύβει προς την οθόνη, γιατί η μοναδική κίνηση μοιάζει ζωντανή απέναντι σε όλα όσα έχουν σταματήσει.

Εφέ κλώνου

Ένα πλάνο με εφέ κλώνου βάζει τον ίδιο ηθοποιό στο κάδρο δύο ή περισσότερες φορές, ως διδύμους, κλώνους ή εκδοχές του ίδιου ανθρώπου. Ο θεατής δέχεται τα αντίγραφα ως ξεχωριστούς ανθρώπους και διαβάζει τη σκηνή μέσα από τις διαφορές τους.

Αιώρηση

Ένα πλάνο αιώρησης δείχνει έναν άνθρωπο ή ένα αντικείμενο να υψώνεται και να μένει στον αέρα χωρίς ορατό στήριγμα. Ο θεατής νιώθει ότι οι κανόνες του κόσμου της ιστορίας άλλαξαν, για να θαυμάσει ή για να τρομάξει.

Mixed media

Το mixed media συνδυάζει διαφορετικά υλικά εικόνας στο ίδιο κάδρο, όπως ζωντανή δράση με animation ζωγραφισμένο στο χέρι, κολάζ, μπογιά ή γραφικά φόντα. Ο θεατής βλέπει δύο υφές να συναντιούνται και καταλαβαίνει ότι παρακολουθεί δύο είδη πραγματικότητας να αγγίζονται.

Πέρασμα μέσα από αντικείμενο

Το πέρασμα μέσα από αντικείμενο σπρώχνει την κάμερα μέσα σε ένα αντικείμενο, όπως μια πόρτα, έναν φακό, μια αποχέτευση ή ένα ποτήρι, και βγαίνει από την άλλη πλευρά σε έναν νέο τόπο. Ο θεατής ταξιδεύει με την κάμερα και νιώθει το πέρασμα αντί για μια κοπή.

Αλλαγή αναλογίας κάδρου

Η αλλαγή αναλογίας κάδρου μεταβάλλει το σχήμα της εικόνας μέσα στην ταινία: από τετράγωνο σε πανοραμικό, από πανοραμικό σε στενό, ή από εποχή σε εποχή. Ο θεατής νιώθει τον κόσμο να ανοίγει ή να κλείνει, συχνά πριν καν προσέξει τις μαύρες μπάρες να κινούνται.

Αλλαγή κλίμακας

Η αλλαγή κλίμακας κάνει έναν χαρακτήρα ή ένα αντικείμενο να μεγαλώνει ή να μικραίνει μέσα σε έναν κόσμο που κρατά το κανονικό του μέγεθος. Ο θεατής μετρά την αλλαγή με πράγματα που ξέρει, ένα φλιτζάνι, μια πόρτα, μια γάτα, και νιώθει τον κίνδυνο ή το θαύμα των νέων αναλογιών.

Wigglegram

Το wigglegram επαναλαμβάνει σε λούπα λίγα καρέ τραβηγμένα από ελαφρώς διαφορετικές οπτικές γωνίες, έτσι μια παγωμένη στιγμή λικνίζεται μπρος πίσω και το βάθος πετάγεται. Ο θεατής νιώθει ότι κοιτάζει μια ανάμνηση σε τρεις διαστάσεις, μετέωρη και χειροποίητη.

Εφέ ακτίνων Χ

Το εφέ ακτίνων Χ δείχνει το εσωτερικό ενός σώματος ή ενός αντικειμένου, κόκαλα κάτω από το δέρμα, ένα όπλο μέσα σε μια τσάντα, καλώδια πίσω από έναν τοίχο, σαν να μπορούσε η εικόνα να δει μέσα από την ύλη. Ο θεατής αποκτά πρόσβαση σε κάτι κρυμμένο και ξέρει περισσότερα, συχνά πριν από τους χαρακτήρες.

Ζωοτρόπιο

Το ζωοτρόπιο είναι ένα περιστρεφόμενο τύμπανο με διαδοχικές εικόνες που τις βλέπουμε μέσα από σχισμές, έτσι οι εικόνες ενώνονται σε μια σύντομη κίνηση σε λούπα. Στην οθόνη, δείχνει τη γέννηση του animation, και ο θεατής νιώθει τη μαγεία της ακινησίας που γίνεται ζωή.

Εφέ glitch

Το εφέ glitch σπάει την εικόνα σκόπιμα με κολλήματα, μπλοκ από pixel, διαχωρισμένα χρώματα, σκισίματα ή παράσιτα. Ο θεατής το διαβάζει ως αστοχία του σήματος ή της ίδιας της πραγματικότητας, και νιώθει ότι κάτι δεν πάει καλά πριν το πει οποιοσδήποτε χαρακτήρας.